..::اقتصاد+كشاورزي::..
..::هرچي دانشجوي كشاورزي ميخواد اينجا هستش::..
....::::بيوگرافي روستايي شمسي سال1386(از توابع استان يزد)::::....

مقدمه

نه تنها برگ درختان سبز بلكه هر خشت خانه هاي كويري ما دفتري از معرفت كردگار است ، اگر چشم بينا و گوش شنوا داشته باشيم. خواسته يا نا خواسته ريشه ما در اين خاك جان گرفته و آينده ما به گذشته اين سرزمين گره خورده است . پس بهتر آن است كه بدانيم وارث كدام خاكيم و ريشه در كدام سرزمين داريم . اميداست بتوانيم ، مختصر اما مستند به معرفي شمسي و سير شكل گيري آن در رستاق از نظر تاريخي ، سياسي ، فرهنگي و اجتماعي بپردازيم ...

رستاق معرّب روستا ، تنها دهستان بخش مركزي شهرستان صدوق كه در شمال غربي شهرستان يزد، در طول جغرافيايي54درجه و30ثانيه و عرض 31درجه و 56دقيقه و30ثانيه و با ارتفاع 1218 متر از آبهاي آزاد واقع شده است.از نظر تاريخي نه تنها يكي از كانون هاي چهارگانه شكل گيري مدنيت در اين استان كويري است،بلكه ميراث دار قديمي ترين ، باشكوه ترين و آبادترين شهرهاي كهن ايران يعني شهركهنه يا اسفنجرد باستاني محسوب مي شود.

 نام رستاق در قديمي ترين كتب تاريخي يزد تا جديدترين آن با حوزه هاي جغرافيايي متفاوت به چشم مي خورد و شامل روستاهايي مي شود كه در دشت يزد - اردكان در امتداد جاده اصلي قرار گرفته اند.

درگذشته و در اسناد تاريخي گاهي از بدرآباد ميبد تا محمودآباد يزد را تحت عنوان كلي رستاق مي شناختند. تقسيمات كشوري: از نظر رسمي در سال 1312 بخش رستاق كه به عنوان يكي از بخش هاي يازده گانه شهرستان يزد به تصويب رسيده بود ، شامل 23 روستاي بزرگ و كوچك با جمعيتي بالغ بر 23452 نفر ، گستره اي از جهان آباد (شمال) تا زارچ (جنوب) را در بر مي گرفت كه از دو دهستان محلي به نام هاي رستاق بالا و پايين تشكيل شده بود.

رستاق بالا از شمال به جنوب به ترتيب مجومرد ، فيروزآباد ، اشكذر و زارچ را شامل مي شد و رستاق پايين (سفلي) به همين منوال شامل روستاهاي جهان آباد ، محمدآباد ، حجت آباد سفلي ، شمسي ، ابراهيم آباد ، عزآباد ، حاجي آباد ، جمال آباد ، شرف آباد ، صدرآباد ، جلال آباد (دزك)، مهدي آباد ، همت آباد ، اسلام آباد ، بندرآباد ، علي آباد ، حجت آباد عليا ، حسن آباد ، حسين آباد و چرخاب مي شد.

در سال 1317 به بعد در سربرگ هاي اداري وزارت داخله (وزارت كشور) عنوان بخشداري اشكذر مشاهده مي شود . در سال1342 اشكذر به عنوان حوزه شهري بخش شناخته شد و به تدريج بقيه هاي روستاهاي رستاق بالا(عليا) به مجموعة شهري ملحق شدند.هر چند در سال 1377 روستاهاي جهان آباد ، محمدآباد و حجت آباد سفلي از رستاق منفك و به شهرستان ميبد ملحق شدند اما بررسي مسائل تاريخي، سياسي ، فرهنگي و اجتماعي رستاق بدون توجه به اين روستاها قدري مشكل به نظر مي‌رسد.

تاريخچه و وضعيت جغرافيايي

با توجه به كنكاش تاريخي كه از منطقه رستاق انجام پذيرفته مشخص گرديده كه بعضي از روستاهاي اين منطقه قدمت 2هزار ساله دارند كه هسته اوليه منطقه رستاق قريه اسفنجريه كه فعلاً روستاي عزآباد نام دارد.

شمسي در اسناد صد سال پيش شمسي‌آباد (رستاق) مشهور بوده و توسط شمس‌الدين از سلسله كاكويه بنا نهاده شده است.گفته شده شمسي به جاي چهار ده باستاني روستاق بوده است و پس از پيوستن روستاهاي شمسي‌آباد،يحيي‌آباد و صفي آباد و يكي ديگر از آباديها نام شمسي‌  ‌آباد به شمسي مبدل شده است.

اين روستا تابع دهستان رستاق از بخش مركزي شهرستان صدوق به مختصات طول جغرافيايي54 دقيقه و7 ثانيه و عرض جغرافياي32 دقيقه و6 ثانيه و ارتفاع متوسط1138 متر موقعيت طبيعي آن دشتي با آب و هواي گرم و خشك كه در 12 كيلومتري شمال غربي شهرستان اشكذر و كيلومتر 35 جاده يزد-ميبد واقع شده است. روستاي شمسي از شمال به روستاي حجت‌آباد و از جنوب به روستاي عزآباد و از شرق به جاده سنتو و از غرب به روستاي ابراهيم‌آباد محدود مي‌شود.اين روستا فاقد رودخانه مي‌باشد و پوشش گياهي اين منطقه بخاطر بارندگي كم كه در 8ماهه اول سال زراعي 1385در حدود 59 ميلي‌متراست بسيار ناچيز است و لذا پوشش گياهي منطقه گونه‌هاي مقاوم به خشكي تشكيل شده‌اند و شامل درختان و درختچه‌هاي مناطق خشك كه بصورت پراكنده و با تراكم ناچيز ديده مي‌شود.

پوشش مرتعي منطقه را بوته‌هاي گرامينه و گياهان علفي شامل مي‌شود.آمار كشت جنگلهاي دست‌كاشت در روستاي شمسي 3200هكتار و گونه‌هاي تاغ،گز،اسكمبيل آترايپلكس مي‌باشد.

از شخصيتهاي مهم روستا را مي‌توان مولانا نور‌الدين محمد نوري قاضي‌القضات يزد در دوران صفويه و مرحوم مير عبدالله از عرفاي بنام قرن هشتم را نام برد.

 

قشربندي اجتماعي روستاي شمسي

در اين منطقه، كشاورز به كسي گفته مي‌شود كه صاحب عوامل توليد(آب،زمين،نيروي‌كار)باشد و اگر كسي صاحب اين عوامل نباشد اما روي زمين زراعت كند به آن دسترنج گويند و نسبت به محصول حقي دارد مثلاً محصول يونجه بخاطر مصرف آب زياد دو سهم به زارع و محصول گندم و جو نصف محصول متعلق به زارع است.

انواع قشربنديها عبارتنداز:(امروزه از اين افراد خبري نيست)

گاواره:كسي كه صاحب گاو يا الاغ است و در برابر مبلغي كود حيواني به كشاورز مي‌دهد.

بارپاز:پاك كردن خرمن،آسياب گندم و پاك كردن تخم يونجه شغل اين افراد است.

آبيار:آبياري مزارع و باغات كار اين افراد است.

طبقات اجتماعي اين روستا:

1)      گروهي كه كشاورزند و هزينه‌هاي زندگي آنها فقط از راه كشاورزي تامين مي‌گردد، تقريباً در حدود25درصد.

2)   گروهي كه كشاورزند ولي براي تامين هزينه‌هاي زندگي علاوه بر كشاورزي،كارگري در مزرعه بصورت روزمزد يا كارگري در كارخانجات اطراف نيز انجام مي‌دهند.

3)      گروه‌هاي خوش‌نشين كه هيچ رابطه‌ايبا كشاورزي ندارند و هزينه‌هاي زندگي آنها فقط از طريق كارگري تامين مي‌شود.

4)      گروهي كه كارمند هستند كه بيشتر اين افراد را جوانان تشكيل مي‌دهند.

 

 

جمعيت

طبق آمار جمعيت روستاي شمسي در سال1385 در حدود1317 نفر كه تعداد 638 نفر آن زن با 44/48 درصد كل جمعيت و تعداد 679 نفر مرد با56/51 درصد كل جمعيت از، در كل356 خانوار را تشكيل مي‌دهند.

جمعيت

مرد

زن

كل

سال80

699

645

1344

سال81

679

624

1303

سال82

693

622

1315

سال83

677

620

1297

سال84

668

612

1280

سال85

679

638

1317

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

از اطلاعات بالا مي‌توان فهميد كه جمعيت روستا نسبت به سال1380 بمقدار 27/0 درصد كاهش داشته است.طبق آمار دريافتي از خانه بهداشت اين روستا تعداد 26 كودك در سال1385به دنيا آمده‌اند.

ميانگين نفرات خانواده(بعد خانوار) در اين روستا 5نفر مي‌باشد.

 

توزيع سني روستاي شمسي

توزيع سني

مرد

زن

كل

زير 10 سال

110

103

213

10تا 19 سال

160

133

293

20تا 29 سال

179

149

328

30تا 39 سال

79

78

157

40تا 49 سال

71

49

120

50تا 59 سال

24

37

61

60تا 69 سال

25

39

64

70تا 79 سال

21

37

59

بالاتر از80سال

10

23

33

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

از داده‌هاي بالا مي‌توان فهميد كه تعداد مردان در سنين كمتر از 50 سال بيشتر از زنان است اما در سنين بالاتر از 50 سال تعداد مردان به مقدار زياد افت كرده،وتعداد زنان  بيشتر از مردان مي‌باشد.نتيجه ديگر اين است كه بيشترين توزيع سني در سنين 20تا29 سال مي‌باشد كه نشان مي‌دهد جمعيت اين روستا تقريباً جوان هستند.

مهاجرت در اين روستا در سال1340 بدليل خشك شدن قنات‌ها صورت گرفت و تقريباً روستا خالي از سكنه شد.

 

 

ازدواج

ميانگين سنين

تعداد

15تا19

11

20تا24

49

25تا29

57

30تا34

33

35تا39

40

40تا44

27

45تا49

18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در اين روستا سن ازدواج متعادل بوده و تقريباً جوانان در سنين متعارف ازدواج كرده و تشكيل خانواده مي‌دهند و ازدواج بيشتر فاميلي يا در خانواده‌هاي هم سطح انجام مي‌شود.235 نفر از زنان روستا در سنين مابين 15تا49 سال همسر دارند يعني 470نفر با نسبت68/35 درصد كل جمعيت متاهل هستند. با در نظر گرفتن تعداد كل زنان روستا در سنين

مابين 15تا49 سال كه برابر با366 نفر است نسبت2/64 درصد كل زنان متاهل هستند.

تعداد كل زنان 15تا49 سال:366نفر

تعداد زنان متاهل 15تا49سال:235 نفر         

درصد زنان متاهل 15تا49 سال:2/64 درصد

درصد كل متاهلين روستا شمسي نسبت به كل جمعيت:68/35درصد               

نوع خانواده:در اين روستا اكثر خانواده‌ها بصورت هسته‌اي هستند ،يعني پدربزرگان و مادربزرگان جدا از فرزندان و نوه‌هاي خود زندگي مي‌كنند و نوع خويشاوندي بصورت طائفه‌هاي متوسط برقرار است.

 

مرگ و مير در روستا:تعداد 8نفر در اين سال(1385)فوت كرده‌اند كه يك نفر در اثر حادثه تصادف و هفت نفر ديگر در اثر بيماري و كهولت سن فوت كرده‌اند.

سن

مرد

زن

علت فوت

64 كمتر

1

0

تصادف جاده‌اي

64تا69

1

0

سرطان ريه

70تا74

0

1

تيروئيد،صرع

75تا79

0

1

سكته قلبي

80تا84

2

0

سل استخوان،بيماري ريوي

85بالاتر

0

1

سكته مغزي

 

درصد مرگ و مير در روستا شمسي در سال1385 :6/0 درصد

 

 

 

 

 

 

 

آموزش و سواد:

درصد با سوادي طبق آمار سال1385 در اين روستا تقريباً برابر 85درصد مي‌باشد.ميزان درصد با تفكيك مقطع به شرح زير:

نوع مدرك

درصد

بي سواد

15

ابتدايي

15

سيكل

15

ديپلم

30

فوق ديپلم

9

ليسانس

15

فوق ليسانس

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

از اين جدول مي‌توان فهميد كه تعداد تقريباً 395 نفر با بيشترين درصد مربوط به مدرك تحصيلي ديپلم مي‌باشد.و تعداد 13نفر با كمترين درصد مربوط به مدرك تحصيلي فوق ليسانس مي‌باشد.

 

جمعيت دانش آموزان در سال تحصيلي84-1385 :

تعداد دانش‌آموزان دبستان پسرانه 50نفر ،راهنمايي پسرانه 35نفر.

تعداد دانش‌آموزان دبستان دخترانه 40نفر ،راهنمايي دخترانه اين روستا داراي دانش‌آموز نمي‌باشد.

 

 

جدول زير گوياي بهتر مطالب است:

 

نام مدرسه

سال تاسيس

كادر آموزش

تعداد دانش‌آموزان به تفكيك كلاس

اول

دوم

سوم

چهارم

پنجم

مجموع

راهنمايي

پسرانه شهداء

1358

 

 

4 ثابت

11 متغير

10

13

13

-

-

36

دخترانه خديجه(س)

-

-

-

-

-

-

-

-

دبستان

پسرانه شهيد احمدي

1355

5نفر

11

9

8

14

16

58

دخترانه شهيد دياله

1371

5نفر

10

12

5

8

4

39

مـــــــــــــجـــــــــــمـــــــــــــو ع

25

31

34

26

22

20

133

 

در مقطع آمادگي تعداد 24 نفر مشغول به تحصيل مي‌باشند.

مشكلات آموزشي دبستان دخترانه شهيد دياله چند پايه بودن كلاس‌ها و ضعف در درس رياضي مي‌باشد.و مشكلات آموزشي دبستان شهيد احمدي نداشتن كلاس‌هاي فوق‌برنامه و كمبود سالنهاي چندمنظوره (نماز خانه،جلسات اوليا و مربيان،امتحانات).

در روستا شمسي يك واحد مهدكودك در حال فعاليت است كه تعداد 6 دختر و 8 پسر در آن وجود دارند.اكثر معلمان در اين روستا غير بومي بوده و عمده مشكل آموزشي در اين روستا كمبود دانش‌آموز است.

نهضت سواد آموزي خواهران در اين روستا بسيار فعال است.

 

بهداشت و درمان

در ابن روستا خانه بهداشت در سال 1385 تاسيس شده و در حال حاضر يك خانم در خانه بهداشت فعاليت مي‌كند.در اين روستا 2نفر ماماي سنتي و يك ماماي آموزش ديده و در حال حاضر يك مطب دكتر عمومي وجود دارد.اما متاسفانه در اين روستا داروخانه خصوصي وجود ندارد.

اطلاعات بهداشت شغلي:تعدا كارگاه خانگي 30عدد و غير خانگي 9عدد تعداد كارخانه‌هاي اطراف 10عدد تعداد كشاورز يا دامدار 129 خانوار مي‌باشد.

انجام وظايف خانه بهداشت در اين روستا به شرح زير:

1)      انجام واكسيناسيون كودكان زير 6سال

2)      انجام واكسيناسيون در دوره‌ي بارداري

3)      انجام واكسيناسيون دانش‌آموزان مقطع اول دبيرستان

4)      بازديد از فروشگاه‌هاي مواد غذايي،بهداشت مادران و تنظيم خانواده

5)      بيماريابي دانش‌آموزان و ارجاع آنها به مراكز درماني،مراقبت از كودكان زير 6سال.

  

- آب بهداشتي(هم شرب وهم مصارف ديگر بغير از كشاورزي) اين روستا توسط چاه كوثر كه در حاشيه روستاي ابراهيم آباد قرار دارد تامين مي‌شود و دسترسي كافي براي مصارف عادي وجود دارد و متماماً آبرساني‌ها بصورت لوله‌كشي آب شهري است.در هفته يك روز خانه بهداشت داراي دكتر عمومي بوده و مطب دكتر عمومي در هفته 3روز داير است.

- دفع زباله اين روستا از طريق ماموران شهرداري صدوق جمع آوري مي‌شود.

- تعداد حمام عمومي داراي دوش در روستاي شمسي 2عدد بوده و تعداد خانوارهاي كه دسترسي به توالت بهداشتي دارند 320 خانوار است. اماكن تهيه و توزيع مواد غذايي در روستا 2عدد مي‌باشد.

- امراض شايع اين روستا در افراد سنين بالا كساني كه به كار مقني‌گري مشغول بوده‌اند دچار بيماري سل شده‌اند،بيماري خاص ديگري در روستا شايع نيست.

 

 شيوه سكونت و مسكن

خانه‌هاي قديمي بصورت سنتي و ايراني ساخته شده‌اند و قسمت‌هاي زمستان نشين از تابستان نشين جدا هستند.در خانه‌هاي قديمي تعداد اتاق زياد بوده و نسبت افراد به اتاق بالاتر از خانه هاي نوساز است وخانه‌هاي نوساز حداكثر دو اتاق دارد.وسايل معمول زندگي در هر خانه وجود دارد و تسهيلاتي براي بهسازي و مقاوم سازي مساكن روستايي به روسائيان داده مي‌شود.

مصالح به كار رفته در خانه‌هاي قديمي خشت و گل همان زمين است يعني به اينصورت كه اكثر خانه‌هاي قديمي نسبت به سطح كوچه پايين‌ر قرار داشتند.اما منازل جديد با آجر و سيمان ساخته مي‌شوند.مالكيت و تصرف خانه اكثراً بصورت ارث و يا مشاء و قولنامه‌ي مي‌باشد.

  

سازمان ها و موسسات

پست بانك: ارائه خدمات پستي،دريافت قبوض آب و برق و.....،پرداخت وام به روستائيان

مخابرات: تحت پوشش گرفتن روستا هم از لحاظ تلفن ثابت و تلفن همراه

جهاد كشاورزي: در اين روستا هيج مروج كشاورزي وجود ندارد به دلايل عمده(جاي بحث دارد)

- هيئت‌هاي هفت نفره در اين روستا تشكيل شده كه مي‌توان حسين ملانوري و سيد احمد داوري را به عنوان اعضاي فعال اين شورا نام برد. آقاي حسين ملانوري مسئل صندوق قرض‌الحسنه ثامن‌ ائمه مي‌باشد و آقاي سيد محمد داوري يكي از ريش سفيدان و كساني كه واقعاً وقت خود را براي اين روستا مي‌گذارد و تمام كارهاي مربوط به جهاد سازندگي اين روستا را انجام مي‌دهد.نا گفته نماند كه شوراي اسلامي در اين روستا متشكل از 3نفر مي‌باشد.

 

 - نزديكترين پاسگاه نيروي انتظامي به اين روستا در مركز دهستان،صدر آباد قرار دارد.

- اين روستا داراي امامزاده نمي‌باشد،مسجد جامع اين روستا باستاني و براي قرن پنجم هجري بوده و در قرن يازدهم تجديد بنا شده است.يكي ديگر از مساجد مسجد تقي(آب انبار تقي) كه در اوايل قرن يازدهم بنا شده است و مسجد حسينه شهدا(مسجد سرچشمه) در حدود سال 1250-1270 هجري قمري بنا شده و مسجد حاج حسن بنا شده در تاريخ 1322هجري قمري و مسجد شهدا در تاريخ 1360 هجري قمري و مسجد حاج ميراب در سال 1340هجري قمري ساخته شده‌اند.بعنوان تكيه و حسينيه مي‌توان حسينيه شهدا و حسينيه حاج حسن نامبرد.

- پايگاه بسيج برادران اين روستا پايگاه انصارالحسين كه كانون مسجد شهدا وابسته به اين پايگاه است و پايگاه بسيج خواهران حضرت نرجس‌نام دارد و كتابخانه‌ي اين روستا سيدالساجدين نام دارد.

 

 - آسياب:در روستا شمسي چهار آسياب وجود دارد كه عبارتند از:آسياب بيابان، آسياب سردوراه پايين جاده شمسي قرار دارد، از آسياب فعلي مي‌توان:منزل غلامعباس ديندلي كه 60سال پيش 1368قمري خراب شد و آسياب منزل محمود غلامعلي برقي را نام برد.

- اين روستا داراي يك شعبه بانك صادرات بنام شمسي و يك صندوق قرض‌الحسنه(تاسيس1361) مي‌باشد.

- مغازه:دوازده مغازه در روستاي شمسي وجود دارد كه مي‌توان:لبنياتي،لوازم الكتريكي،مصالح ساختماني،ساندويچي،ميوه فروشي،سوپر گوشت(قصابي)،خريد و فروش موبايل،ادوات كشاورزي و....،

تعميرگاه فني آهنگري 2مغازه و لوله‌كشي آب و گاز نيز وجود دارد.اين روستا داراي قهوه‌خانه و مسافرخانه نمي‌باشد.

- اماكن تفريحي روستا به شرح زير:

باشگاه شهداي شمسي كه كار ساخت ورزشگاه در سال1357 شروع شده است كل مساحت اين ورزشگاه 13000مترمربع مي‌باشد.سالن چند منظوره اين ورزشگاه با مساحت 1238مترمربع تكميل شده و مورد بهره‌برداري قرار گرفته و زمين خاكي فوتبال ورزشگاه نيز ساخته شده است.يكي ديگر از اماكن ورزشي را مي‌توان سالن رزمي بسيج نامبرد.

 

 

 

 

ساختار اقتصادي و فرهنگي

روستا

 

كشاورزي و دامپروري

توليدات كشاورزي در اين روستا به شرح زير است:

خربزه-مجدي-هندوانه-گندم-جو-سورگوم-چغندر-شلغم-منداب.گندم توسط شركت تعاوني خريداري مي‌شود.خربزه،هندوانه و مجدي براي فروش به ميدان تره‌بار برده مي‌شود.سورگوم،چغندر، شلغم و منداب مازاد مصرف دام‌هاي خود كشاورزان به كشتارگاه‌هاي يزد برده مي‌شود.

 

مقدار زير كشت محصول(بر حسب هكتار) و مقدار برداشت در هكتار(بر حسب تن)و مجموع برداشت در يك فصل زراعي(بر حسب تن)

نوع محصول

سطح زير كشت

مقدار برداشت

مجموع

گندم

50 هكتار

4/3 تن

170 تن

جو

20 هكتار

3 تن

60 تن

يونجه

10 هكتار

14 تن

140 تن

خربزه

36 هكتار

30 تن

1080 تن

چغندر

20 هكتار

60 تن

1200 تن

شلغم

10 هكتار

50 تن

500 تن

منداب

1 هكتار

42 تن

42 تن

ارزن

10 هكتار

46 تن

460 تن

سورگوم

2/0 هكتار

160 تن

32 تن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

همانطور كه از نمودار بالا پيداست بيشترين سطح زير كشت مربوط به گندم و كمترين مربوط به سورگوم است. مساحت كل آيش ساليانه در روستا 90هكتار مي‌باشد.كشاورزي صنعتي يا گلخانه‌ي در اين روستا رواج ندارد. سيستم كشت در اين روستا بصورت سنتي و آبياري آن هم بصورت غرق‌آبي و آبرساني به بعضي از زمين‌ها با لوله آنجام شده است.

 

 

 

 

 

نوع دام

تعداد(رس)

گاو شيرده

483

گوسفند

1400

بز

120

گوساله پروار

80

گوسفند پروار

400

مرغ و خروس

2106

 

 

 

 انواع دام‌ها:گاو ،گوسفند و مرغ

بعنوان توليدات دامي مي‌توان:شير، پنير، ماست، گوشت قرمز، كود دامي(براي زراعت در روستا استفاده مي‌شود)

تعداد دامهاي ثبت شده در سازمان جهاد:(ممكن است بعضي روستائيان در منزل به امور دامي خود بپردازند)

توليدات دامي:مقدارتوليدي شيرگاو در روز 3تن مي‌باشد.

در روستا شمسي تعداد 55 واحد گاوداري بصورت سنتي و نيمه صنعتي وجود دارد اما هيچگونه مرغداري بصورت واحد صنعتي وجود ندارد.مشكلات دامداري‌هاي اين منطقه گران شدن قيمت علوفه و ثابت ماندن قيمت شير مي‌باشد.طبق نظر سنجي انجام شده از يك دامدار اگر اين حالت ادامه داشته باشد دامداريها تعطيل خواهند شد و تمايل داشتن به احداث گلخانه در منطقه را دارند.

 

مراتع اطراف روستا شمسي اندك بوده و براي چراي دام اصلاً مفيد نيست و كليه مراتع اين منطقه بصورت درخچه، بوته گرامينه پراكنده و گسترده شده‌اند.مرتع تا زماني كه عوامل محيطي اثرات مخرب بر روي آن نگذاشته توليد بالقوه خود را دارند ولي تغييرات محيطي مانند كاهش رطوبت، فرسايش يا كاهش حاصلخيزي خاك و كاهش آبهاي زير زميني توليد مرتع را كاهش مي‌دهد.

 

باغداري:انواع محصولات باغي را مي‌توان انار، پسته و انگور را نام برد.گفته مي‌شود كه انار بيشترين سهم را در توليد و سطح زير كشت باغي به خود اختصاص مي‌دهد و در ردة دوم پسته و انگور قرار دارند.سه باغ پسته در روستا وجود دارد كه كيفيت پسته اين باغها چندان تعريفي ندارد.

 

انواع صنايع دستي: از عمده صنايع دستي مي‌توان قالي‌بافي را نام برد اما شعربافي نيز خيلي كم وجود دارد، ديگر صنايع دستي روستا شمسي مي‌توان خورجين‌بافي، چرخ‌ريسي، پالان‌دوزي اشاره كرد.

قالي‌بافي در كاركرد اقتصادي نقش بسزايي دارد كه به عهده زنان روستايي است و نكته مهم در مورد قالي‌بافي اين منطقه اين است كه ذوق و سليقه زن روستايي در طرح، نقشه و انتخاب رنگ قالي دخالتي ندارد و تنها مهارت اوست كه به قالي كيفيت مي‌بخشد. 

اطلاعات از منطقه روستاق:ميزان اراضي كشاورزي دهستان رستاق 2560هكتار كه در حدود 2160هكتار آن اراضي زراعي و 400هكتار ديگر براي باغداري اختصاص يافته است و تمام اراضي بصورت آبي مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد و كشت ديم رواج ندارد. 

منابع آبي:از زمانهاي قديم بهره‌برداري از آب توسط قنات صورت مي‌گرفته است ولي در سالهاي1320 تا1330 حفر چاه عميق در منطقه رواج پيدا كرده است.

در حال حاضر دو چاه آب شماره يك و دو كه چاه شماره يك در قسمت غربي روستا و چاه شماره 2 در شما روستا قرار دارد. ميزان آب بر اساس واحد سبو بوده است.هر سبو تقريباً 11دقيقه مي‌باشد، سبو ظرفي بوده كه ته آن سوراخي داشته هنگامي كه اين ظرف را بر روي آب مي‌گذاشند و از راه سوراخ آب وارد ظرف مي‌شده و ظرف پر از آب شده و در داخل آب فرو مي‌رفته كه به آن يك سبو مي‌گفتند.

نام چاه

مقدار دبي

مدار آبياري

بهره بردار

شماره يك

35ليتر در ثانيه

14 روز

113 نفر

شمار دو

45 ليتر در ثانيه

14 روز

308 نفر

مدار آبياري اين چاه ها هر كدام چهارده روز مي‌باشد.

 

 

 

 

ابزارهاي توليد كشاورزي مورد استفاده در اين روستا به دو قسم دسته بندي مي‌شوند:

1- سنتي: بيل، بيلچه، درك، شن‌كش، هفت‌پين

2- جديد: تراكتور، علف‌چين، دروگر، بذر كار گندم

سرمايه و اعتبارات تخصيص گرفته به اين روستا در سال1385 به اين شرح:25ميليون ريال كمك بلاعوض در جهت لوله گذاري آب كشاورزي و 150ميليون ريال وام براي بهسازي  4واحد دامداري  از طرف سازمان جهاد كشاورزي.

 ارتباطات و امكانات روستائيان:

فني‌و‌حرفه‌اي روستاي حسن‌آباد نزديكترين فني‌و‌حرفه‌اي به روستا شمسي مي‌باشد.اين روستا از نعمت آب و برق و گاز، تلفن برخودار است.تقريباً تمام اهالي روستا تلويزيون دارند، شبكه تلويزيوني تحت پوشش شبكه يك سراسري، دو، سه، چهار،شبكه استاني، خبر وآموزش مي‌باشند.اهالي روستا خيلي كم از راديو استفاه مي‌كنند، راديو بيشتر در ماه رمضان استفاده مي‌شود.

روستاي شمسي داراي يك راه آسفالته به جاده سنتو يزد-ميبد مي‌باشدكه از طرف جنوب راه آسفالته به روستاي عز‌آباد و شرف‌آباد و از طرف غرب نيز راه آسفالته ابراهيم‌آباد و از طرف شمال نيز جاده خاكي به روستاي حجت‌آباد دارد.

دو دستگاه اتوبوس خط واحد و دو دستگاه ميني‌بوس همه روزه در ساعات مختلف از رستاق به يزد و بالعكس اهالي رستاق را جابجا مي‌كنند.روستاي شمسي داراي شركت تعاون روستايي مي‌باشد كه از شركت تعاوني روستاي صدرآباد تغذيه مي‌شود.

اصلاحات اراضي:در روستاي شمسي چه قبل و چه بعد از اصلاحات اراضي، نظام اربابي و رعيتي وجود نداشته و كشاورزان بصورت خرده مالك بودند.

 ساختار فرهنگي روستا:

دين مردم روستاي شمسي اسلام و پيرو مذهب شيعه اثني عشري هستند.

بعنوان اماكن مقدس اين روستا مي‌توان بقعه شهيد حسن‌الرضي بنا شده در دوره صفويه كه در مزا

شمسي قرار دارد و بقعه مرحوم بابا شيخ‌علي(زين الدين علي بن محمود بنيمان) كه گفته مي‌شود

عارف قرن هشتم بوده.

از نزورات اين روستا پخت آش امام‌حسين(ع)(آش گندم) و پخت نان و سروك در ايام ماه رجب و محرم است.البته پخش غذا در مجالس عمومي مخصوصاً در ايام محرم و تاسوعا،عاشورا حسيني را نبايد از ياد برد.

گويش و زبان روستاي شمسي فارسي و لهجه شيرين يزدي مي‌باشد. از مراسم سنتي رايج ديد و بازديد در ايام نوروز و در سال‌هاي گذشته در اين ايام تعذيه‌هاي شاد اجرا مي‌شده است. و اينكه در ابتداي آبان هر سال متوليان امر كشاورزي مانند دشتبان، سبو‌كش، ميراب و...... را انتخاب مي‌كنند.

 مراسم عزاداري و مذهبي:

1- برقراري مجالس امام‌حسين(ع)، بستن نخل(نمادي از تابوت امام حسين(ع)) نخل روستا از داخل حسينيه بلند مي‌شود و تا مزار روستا برده مي‌شود و پس از مراسم سينه زني و زنجير زني در اطراف نخل مجدداً به محل اوليه‌اش بر مي‌گردانند. جمع‌آوري هيزم براي كلك حسينيه، بستن شده و خواندن روضه شده در دهه اول محرم، روضه‌خواني و عزاداري.از مراسم سنتي خاص مي‌توان جوش‌دوره، اناري، پاتقايي، شده برداري و تعذيه خواني نام برد.مراسم روز 13محرم و دسته بني اسد و مراسم ويژه اربعين و دهه آخر صفر.

2- مراسم ذكر: به اينصورت كه پشت‌بام منزل مرحوم مقارن با غروب آفتاب ذكر خواني انجام مي‌شود.

3- مراسم ختم و پرسه: براي آمرزش رفتگانشان مراسم روضه‌خواني امام‌حسين(ع) در شب اول و سوم و هفتم فوت مرحوم انجام مي‌دهند.

4- مراسم عيد زهرا (نهم ربيع):كه در روز نهم ماه ربيع الاول سال قمري صورت مي‌گيرد.

نكته در اينجاست كه اعتقادات ديني اين روستا در نحوه زيست و سكونت آنان بسيار موثر بوده و در زندگي و ارتباطات و روابط اجتماعي آنها بخوبي مشهور است مانند موقوفات كه ريشه در اعتقادات اسلامي آنها دارد.

لوازم منزل:گيوه‌كشي و بافتن نخ تا چند سال قبل رواج داشته است و در حال حاضر جاروي سيفالي درست مي‌كنند.

 

بخاطر وجود جداول و چارت متن قابل چاپ را از فايلPDF دانلود كنيد....

|+| نوشته شده توسط ::مهدي:: در سه شنبه 1386/06/20 ساعت 12:13 |